17 μήνες ψυχολογικού πολέμου: απαγωγές, εμπρησμοί, δηλητηριασμένα γλυκά. Το «Τέρας με τα 21 Πρόσωπα» εξαφανίστηκε χωρίς ίχνος.
Φανταστείτε να μπαίνετε σε ένα σούπερ μάρκετ και να φοβάστε να αγοράσετε μια σοκολάτα. Να βλέπετε τις μητέρες να ελέγχουν κάθε συσκευασία. Να ακούτε στις ειδήσεις ότι μια αόρατη οργάνωση έχει δηλητηριάσει γλυκά στα ράφια — και να ξέρετε ότι το έκαναν χωρίς να συλληφθούν. Αυτή ήταν η Ιαπωνία για 17 μήνες, το 1984-85.
Η υπόθεση ευρείας κλίμακας αρ. 114 της Εθνικής Αστυνομικής Υπηρεσίας (NPA) δεν είναι απλώς ένα άλυτο έγκλημα. Είναι η μεγαλύτερη μελέτη περίπτωσης για το πώς ο ψυχολογικός τρόμος — χωρίς ούτε έναν άμεσο φόνο — μπορεί να γονατίσει κολοσσιαίες βιομηχανίες, και να οδηγήσει έναν αστυνομικό διευθυντή στην αυτοκτονία.
Όλα ξεκίνησαν στις 18 Μαρτίου 1984, στις 21:00. Δύο κουκουλοφόροι με πιστόλι και τουφέκι εισέβαλαν στην οικία των Ezaki, στη Nishinomiya της Hyogo. Πρώτα έδεσαν την 70χρονη Yoshie Ezaki με κομμένο καλώδιο τηλεφώνου. Της πήραν το κλειδί. Μετά μπήκαν στην κύρια κατοικία, έδεσαν τη σύζυγό του και την 8χρονη κόρη Mariko στο λουτρό, και βρήκαν τον 42χρονο πρόεδρο της Ezaki Glico, Katsuhisa Ezaki — γυμνό, μέσα στο μπάνιο του.
Τον άρπαξαν, τον μετέφεραν σε μια απομονωμένη αποθήκη στο Ibaraki της Οσάκα, και ζήτησαν 1 δισεκατομμύριο γιεν σε μετρητά και 100 κιλά ράβδων χρυσού.
Αυτό που ακολούθησε ήταν η πιο σύνθετη εκστρατεία εταιρικής τρομοκρατίας στην ιστορία.
Κανείς δεν συνελήφθη ποτέ.
Φωτογραφία: Bakkai / Wikimedia Commons, CC BY 3.0
Γύρω στα μεσάνυχτα, οι απαγωγείς οδήγησαν ένα στέλεχος της εταιρείας σε δημόσιο τηλεφωνικό θάλαμο. Εκεί βρισκόταν το πρώτο σημείωμα λύτρων.
Αλλά το σχέδιο κατέρρευσε αναπάντεχα. Στις 21 Μαρτίου, ο Ezaki κατάφερε να λύσει τα δεσμά του, να σπάσει την ξύλινη πόρτα της αποθήκης και να διαφύγει με τη βοήθεια εργατών του σιδηροδρόμου. Για οποιαδήποτε άλλη εγκληματική ομάδα, αυτό θα ήταν το τέλος.
Για το «Τέρας», ήταν η αρχή.
Η οργάνωση δεν εγκατέλειψε. Κλιμάκωσε.
Στη συνέχεια, έστειλαν επιστολές στα μέσα ενημέρωσης ισχυριζόμενοι ότι είχαν τοποθετήσει συσκευασίες γλυκισμάτων Glico με κυανιούχο κάλιο στα ράφια των καταστημάτων.
Η αντίδραση της εταιρείας ήταν ακαριαία και καταστροφική: πλήρης απόσυρση όλων των προϊόντων από την αγορά σε εθνικό επίπεδο.
Και τότε, στις 26 Ιουνίου 1984, συνέβη κάτι αδιανόητο. Το «Τέρας» έστειλε επιστολή που έγραφε απλώς: «Συγχωρούμε τη Glico!»
Ήταν ψέμα. Η εκεχειρία ήταν προσχηματική — η οργάνωση απλώς άλλαξε στόχους.
Σειρά πήραν οι μεγαλύτερες βιομηχανίες τροφίμων της Ιαπωνίας:
| Εταιρεία | Τι Συνέβη |
|---|---|
| Marudai Ham | Απαίτηση 50 εκατ. γιεν. Πολύπλοκες οδηγίες παράδοσης μέσω σιδηροδρόμου |
| Morinaga & Co. | Δηλητηριασμένες σοκολάτες σε καταστήματα από Τόκιο έως Κιότο |
| House Foods | Απαίτηση 100 εκατ. γιεν, απόπειρα παραλαβής στο Otsu |
| Fujiya | Εκβιαστικές επιστολές (Δεκέμβριος 1984) |
Τα κουτιά που βρέθηκαν στα ράφια έφεραν προειδοποιητική ετικέτα: «Προσοχή: Περιέχει Δηλητήριο». Οι εργαστηριακές αναλύσεις επιβεβαίωσαν θανατηφόρες δόσεις κυανιούχου καλίου. Το «Τέρας» δεν ήθελε να σκοτώσει — ήθελε να αποδείξει ότι μπορούσε. Η προειδοποίηση ήταν το πραγματικό όπλο.
Παράλληλα, έστειλε επιστολή προς τις «Μητέρες του Έθνους» προειδοποιώντας τες να μην αγοράζουν τα προϊόντα, ενισχύοντας τον δημόσιο πανικό και πλήττοντας καίρια την εταιρική αξιοπιστία.
Φωτογραφία: Akonnchiroll / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
28 Ιουνίου 1984. Στο τρένο προς το Κιότο, ένας μυστικός αστυνομικός παρατήρησε έναν άνδρα: εύρωστος, κοντά μαλλιά, χαρακτηριστικά σχιστά «μάτια αλεπούς». Παρακολουθούσε επίμονα τον κομιστή των χρημάτων της Marudai Ham. Κατάφερε να διαφύγει εναλλάσσοντας γραμμές τρένων στον σταθμό Takatsuki.
14 Νοεμβρίου 1984. Στο Otsu, ο ίδιος άνδρας — αυτή τη φορά μέσα σε καμουφλαρισμένο όχημα, φορώντας καπέλο γκολφ και σκούρα γυαλιά — επέβλεπε την παράδοση 100 εκατ. γιεν από την House Foods. Παρά την παρουσία ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων, διέφυγε ξανά — λόγω καθυστερημένης διαταγής σύλληψης και κακού συντονισμού.
Δύο φορές η αστυνομία είχε τον κύριο ύποπτο στα χέρια της. Δύο φορές τον έχασε.
Τον Ιανουάριο του 1985, μετά τη δημοσιοποίηση του σκίτσου, η αστυνομία του Τόκιο στράφηκε στον συγγραφέα Manabu Miyazaki, τον οποίο ονόμαζε «μάρτυρα M». Μια κασέτα του 1976, με δήλωση στήριξης σε σωματείο που είχε εργατική διαφορά με την Glico, θύμιζε τις επιστολές του «Τέρατος». Του αποδίδονταν επίσης καταγγελίες για ρίψη αποβλήτων της Glico σε ποταμούς. Η αστυνομία όμως έλεγξε τα άλλοθί του και τον απάλλαξε από κάθε υποψία. Δεν κατηγορήθηκε ποτέ. Αργότερα έγραψε για την εμπειρία του στο βιβλίο Toppamono.
Κάμερα ασφαλείας σούπερ μάρκετ κατέγραψε έναν άνδρα με καπέλο των Yomiuri Giants να τοποθετεί κουτί Glico σε ράφι. Η εικόνα δημοσιοποιήθηκε σε όλη τη χώρα, αλλά η χαμηλή ανάλυση εμπόδισε την ταυτοποίηση.
Η αδιάκοπη πίεση και η δημόσια κατακραυγή κορυφώθηκαν το καλοκαίρι του 1985. Στις 7 Αυγούστου 1985, ο Αστυνομικός Διευθυντής της περιφέρειας Shiga, Shoji Yamamoto — ο άνθρωπος υπεύθυνος για την αποτυχία σύλληψης του «ανθρώπου με τα μάτια αλεπούς» στο Otsu — περιλούστηκε με πετρέλαιο και αυτοπυρπολήθηκε.
Η αυτοκτονία του ήρθε μετά από μήνες πίεσης και την αποτυχία σύλληψης του «ανθρώπου με τα μάτια αλεπούς».
Πέντε μέρες μετά, στις 12 Αυγούστου 1985, το «Τέρας με τα 21 Πρόσωπα» έστειλε την τελευταία του επιστολή. Εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για τον Yamamoto και ανακοίνωσε την οριστική παύση της δράσης του.
Μετά από αυτό — τίποτα. Η οργάνωση εξαφανίστηκε χωρίς ίχνος.
Η Εθνική Αστυνομική Υπηρεσία παραδέχθηκε δημόσια την αποτυχία της το 2000. Απέδωσε τις χαμένες ευκαιρίες σε υπερβολική προσοχή και κακό συντονισμό ανάμεσα στην ίδια και τις αστυνομίες των νομών. Σύμφωνα με την ίδια, στην έρευνα κινητοποιήθηκαν περίπου 1,3 εκατομμύρια αστυνομικοί.
Στις 12 Αυγούστου 1985, το «Τέρας» εξαφανίστηκε. Η απαγωγή του Ezaki παραγράφηκε τον Μάρτιο του 1994. Οι δηλητηριάσεις τον Φεβρουάριο του 2000. Ο Φάκελος #114 έκλεισε χωρίς καμία ποινική δίωξη.
Δύο κουκουλοφόροι με πιστόλι και τουφέκι εισβάλλουν στην οικία Ezaki. Απάγουν τον πρόεδρο της Glico γυμνό από το μπάνιο του. Ζητούν 1 δισ. γιεν και 100 κιλά χρυσού.
Ο Ezaki λύνει τα δεσμά του, σπάει την ξύλινη πόρτα της αποθήκης στο Ibaraki και διαφεύγει με βοήθεια εργατών σιδηροδρόμου.
Εμπρησμός 6 οχημάτων στα κεντρικά γραφεία της Glico. Τοποθέτηση υδροχλωρικού οξέος. Υιοθέτηση του ονόματος «Τέρας με τα 21 Πρόσωπα». Απειλές δηλητηρίασης — μαζική απόσυρση προϊόντων.
Επιστολή «Συγχωρούμε τη Glico!». Η οργάνωση μεταφέρει τις επιθέσεις σε Marudai Ham, Morinaga, House Foods και Fujiya.
Απαιτούν τεράστια ποσά. Όταν η εταιρεία αρνείται, τοποθετούν δηλητηριασμένες σοκολάτες με ετικέτα «Προσοχή: Περιέχει Δηλητήριο» από Τόκιο έως Κιότο.
Ο Αστυνομικός Διευθυντής της Shiga, Shoji Yamamoto, αυτοπυρπολείται, μετά την αποτυχία σύλληψης του «ανθρώπου με τα μάτια αλεπούς».
Το «Τέρας» εκφράζει συλλυπητήρια για τον Yamamoto και ανακοινώνει οριστική παύση δράσης. Εξαφανίζεται χωρίς ίχνος.
Ο κύριος ύποπτος. Εθεάθη 28 Ιουνίου 1984 στο τρένο του Κιότο και 14 Νοεμβρίου 1984 στο Otsu. Εύρωστος, κοντά μαλλιά, χαρακτηριστικά σχιστά μάτια. Διέφυγε και τις δύο φορές λόγω καθυστερημένων εντολών σύλληψης.
Συγγραφέας. Το 1985 η αστυνομία τον εξέτασε ως «μάρτυρα M», επειδή μια κασέτα του 1976 υπέρ σωματείου σε εργατική διαφορά με την Glico θύμιζε τις επιστολές του «Τέρατος». Η αστυνομία του Τόκιο έλεγξε τα άλλοθί του και τον απάλλαξε από κάθε υποψία. Δεν κατηγορήθηκε ποτέ.
Η αστυνομία ερεύνησε πιθανή εμπλοκή ομάδων Yakuza, όπως και ακραίων αριστερών και δεξιών οργανώσεων. Καμία ομολογία ή φυσικό στοιχείο.
Χλευαστικά γράμματα στην αστυνομία και τα ΜΜΕ σε παιχνιδιάρικο, αλαζονικό ύφος. Συμπεριλάμβαναν επιστολή «προς τις Μητέρες του Έθνους» και την τελική επιστολή συλλυπητηρίων για τον Yamamoto.
Κουτιά Glico και Morinaga με θανατηφόρες δόσεις κυανιούχου καλίου. Έφεραν ετικέτα «Προσοχή: Περιέχει Δηλητήριο». Επιβεβαιώθηκαν εργαστηριακά.
Κάμερα ασφαλείας σούπερ μάρκετ κατέγραψε άνδρα με καπέλο Yomiuri Giants να τοποθετεί κουτί Glico σε ράφι. Η χαμηλή ανάλυση εμπόδισε την ταυτοποίηση.
Προηχογραφημένες κασέτες με φωνή γυναίκας και παιδιών, που έπαιζαν στο τηλέφωνο για να δώσουν οδηγίες στις παραδόσεις λύτρων. Οι φωνές δεν ταυτοποιήθηκαν ποτέ.
Χειμώνας 1959. Δέκα σκιέρ, μια διαδρομή ανώτατης δυσκολίας και μια σκηνή στημένη στη γυμνή πλαγιά ενός βουνού των Ουραλίων.
Τα γράμματα κάτω από την αγριομηλιάΝιου Μπράνσγουικ, φθινόπωρο 1922. Ο ιερέας της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη και μια σοπράνο της χορωδίας του δεν γυρίζουν σπίτι. Λίγο έξω από την πόλη, σε ένα ερημικό δρομάκι, ένα χωράφι κρατά ακόμη το μυστικό τους.
Henry DebosnysEssex, Νέα Υόρκη, 1882. Ένας άγνωστος φτάνει με θαλαμηγό, παντρεύεται μια χήρα της περιοχής και αφήνει πίσω του κώδικες που κανείς δεν έχει διαβάσει.
Ε: Τι ακριβώς ήταν το Glico-Morinaga;
Α: Επίσημα «Υπόθεση ευρείας κλίμακας αρ. 114» της NPA — 17μηνη εκστρατεία εταιρικής τρομοκρατίας (Μάρτιος 1984 – Αύγουστος 1985) από την οργάνωση «Το Τέρας με τα 21 Πρόσωπα» εναντίον των μεγαλύτερων βιομηχανιών τροφίμων της Ιαπωνίας.
Ε: Πόσοι ήταν οι δράστες;
Α: Άγνωστο. Η οργάνωση χρησιμοποιούσε πολλαπλά ψευδώνυμα. Ο κύριος ύποπτος ήταν ο «άνθρωπος με τα μάτια αλεπούς» — εθεάθη δύο φορές αλλά διέφυγε λόγω αστυνομικών λαθών.
Ε: Γιατί αυτοκτόνησε ο Yamamoto;
Α: Ο Αστυνομικός Διευθυντής Shoji Yamamoto ήταν υπεύθυνος για την επιχείρηση στο Otsu όπου ο «άνθρωπος με τα μάτια αλεπούς» διέφυγε μπροστά στις αστυνομικές δυνάμεις. Η αυτοκτονία του ήρθε μετά από μήνες πίεσης, αλλά τα κίνητρά του δεν έχουν καταγραφεί με βεβαιότητα.
Ε: Ποιο ήταν το πραγματικό κίνητρο;
Α: Άγνωστο. Η αστυνομία ερεύνησε ομάδες Yakuza και ακραίες πολιτικές οργανώσεις, χωρίς να καταλήξει πουθενά. Τα λύτρα που ζητήθηκαν δεν εισπράχθηκαν ποτέ.
Ε: Πού μαθαίνω περισσότερα;
Α: Στη Wikipedia, στους Japan Times, στο Bunshun Online και στο μυθιστόρημα Lady Joker της Kaoru Takamura.
Συμπέρασμα: Το «Τέρας με τα 21 Πρόσωπα» δεν ήταν ένας δολοφόνος. Ήταν μια οργάνωση που κατάλαβε κάτι βαθύτερο: ότι ο φόβος είναι πιο ισχυρός από τη βία. Για 17 μήνες, χωρίς να σκοτώσουν κανέναν απευθείας, έριξαν κολοσσούς, εξευτέλισαν την αστυνομία, οδήγησαν έναν διευθυντή στην αυτοκτονία, και εξαφανίστηκαν σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Ο Φάκελος #114 έκλεισε άλυτος — όχι επειδή έκλεισαν τα ερωτήματα, αλλά επειδή ο χρόνος τελείωσε.
Πηγές: Wikipedia — Glico Morinaga case, The Japan Times — «NPA admits defeat in Glico-Morinaga case» (10/2/2000), Bunshun Online — έρευνα της NHK για την υπόθεση (2020), Lady Joker (Kaoru Takamura).
Κεντρική εικόνα: η πινακίδα Glico στο Dotonbori της Οσάκα, Schellack / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, περικομμένη. Οι υπόλοιπες εικόνες έχουν τα στοιχεία τους κάτω από κάθε φωτογραφία.
Σχετικά Άρθρα:
